Παρασκευή, 14 Ιουνίου 2024

Γυναίκες ιατροί στον αρχαίο ελληνικό κόσμο (Αγνοδίκη)

Δρ Ευαγγελία Δανιήλ, Ιατρός Πνευμονολόγος - Φυματιολόγος

 H ΑΓΝΟΔΙΚΗ η Αθηναία

Μεταξύ των γυναικών που πολέμησαν για τα ιδανικά τους, τα δικαιώματά τους και για την ελεύθερη επιλογή της ζωής τους και του επαγγέλματός τους, αναφέρεται η Αγνοδίκη, (4ος αιώνας π.Χ) η αγάπη της οποίας για την Ιατρική σε μία  εποχή που η γυναίκα δεν είχε την ευχέρεια να σπουδάσει (σύμφωνα με την αντίληψη που απορρέει από την βιβλιογραφία), την ώθησε να ντυθεί άνδρας και να φύγει από την Αθήνα και να παρακολουθήσει μαθήματα ιατρικής κοντά στον φημισμένο Έλληνα ιατρό της εποχής, τον Ηρόφιλο, στην Αλεξάνδρεια.

 

Τελειώνοντας τις σπουδές της η Αγνοδίκη επέστρεψε στην Αθήνα, πάντα ντυμένη ανδρικά και άρχισε να ασκεί το επάγγελμα της γυναικολόγου, συγκεντρώνοντας την προτίμηση των επίτοκων γυναικών, των γυναικών με ασθένειες των γεννητικών οργάνων, οι οποίες στο πρόσωπό της είδαν την γυναικεία κατανόηση και τον άριστο επαγγελματισμό με την άριστη επιστημονική κατάρτιση. Πιθανολογείται ότι η αποκάλυψη της πραγματικής της ταυτότητος στις ασθενείς της, αύξανε την εμπιστοσύνη στο πρόσωπό της.

Η φήμη της, η αποδοχή από τις γυναίκες της Αθήνας και η αυξανόμενη πελατεία της, κίνησε την δυσαρέσκεια των ανδρών ιατρών της αρχαίας Αθήνας, οι οποίοι έβλεπαν την πελατεία τους και το κύρος τους να μειώνεται.

Κατηγόρησαν λοιπόν, την Αγνοδίκη ότι συνάπτει ερωτικές σχέσεις με τις γυναίκες ασθενείς της, γεγονός που την οδήγησε σε δίκη, κατά την διάρκεια της οποίας για να υπερασπισθεί τον εαυτό της αναγκάσθηκε να αποκαλύψει την γυναικεία ταυτότητά της.

Παρόλα αυτά βρέθηκε απέναντι από την νομοθεσία της Αθηναϊκής Δημοκρατίας, που απαγόρευε με θανατική ποινή τις γυναίκες που ασκούσαν το επάγγελμα της ιατρού, πλην των μαιών που βοηθούσαν κατά τη διάρκεια του τοκετού. Οι γυναίκες ασθενείς της όμως, απείλησαν ότι αν θανατωνόταν η Αγνοδίκη θα την ακολουθούσαν και αυτές στον θάνατο.

Το δικαστήριο των 500 της απαράμιλλης Αθηναϊκής Δημοκρατίας, κάτω από αυτά τα δεδομένα αθώωσε την Αγνοδίκη, επιτρέποντας της να ασκεί το επάγγελμά της και άλλαξε τη νομοθεσία και εφ’ εξής θέσπισε νόμο που επέτρεπε την άσκηση του ιατρικού επαγγέλματος και από τις γυναίκες, θέτοντας την ισονομία και την ισοτιμία στην άσκηση του επαγγέλματος.

Την ιστορία της Αγνοδίκης περιγράφει ο Ρωμαίος, Γάϊος Ιούλιος  Ύγινος στα Fabulae,  ο διευθυντής της Παλατινής Βιβλιοθήκης στην Αλεξάνδρεια.

Στα 320 περίπου Ασκληπιεία της ευρύτερης επικράτεια του Αρχαίου Ελληνικού κόσμου και στις Ιατρικές Σχολές, στην Τρίκκη, Έφεσσο, Κω, Αλεξάνδρεια, Αθήνα, κ.ά, γυναίκες γιατρίνες και μαίες, άσκησαν την ιατρική, όπως οι:

Φαιναρέτη και Δεινομάχη, μητέρα και κόρη του Πατέρα της Ιατρικής Ιπποκράτη

Φανοστάτη, η μαία μητέρα του Σωκράτους

Ολυμπιάς η Θηβαία,

 Φιλίστα η Ηλεία,

Οι αδελφές Ερμιόνη και Ευτυχία

Κλεοπάτρα, βοηθός και συνεργάτρια του μεγάλου ιατρού Γαληνού  και πολλές άλλες, αγνοημένες από την λήθη του χρόνου και από την καταστροφή του γνωσιακού πλούτου της Αρχαίας Ελλάδος και της δαιμονοποίησης της γυναίκας που ακολούθησε  .

Συνεχίζεται…………