Η Πρέσβης των ΗΠΑ στην Ελλάδα, Κίμπερλι Γκιλφόιλ και ο υπουργός Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου στο 1ο Energy and Sustainability knowledge forum / ΚΩΣΤΑΣ ΤΖΟΥΜΑΣ / EUROKINISSI
Έντονους πολιτικούς τριγμούς στην Αθήνα και διεθνή απόηχο προκαλεί εκτενές ρεπορτάζ της εφημερίδας The Wall Street Journal, το οποίο φέρνει στο φως ένα ιδιαιτέρως θερμό διπλωματικό επεισόδιο ανάμεσα στην Πρέσβειρα των ΗΠΑ στην Ελλάδα, Κίμπερλι Γκιλφόιλ (Kimberly Guilfoyle), και τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρο Παπασταύρου.
Newsroom
Στο επίκεντρο της υπόθεσης βρίσκονται αναφορές για απειλές και παρεμβάσεις στα εσωτερικά πολιτικά πράγματα της χώρας, με φόντο τη γεωπολιτική σκακιέρα των Βαλκανίων και τις μεγάλες επιχειρηματικές συμφωνίες γύρω από το αμερικανικό υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) και τον Κάθετο Διάδρομο.
Σύμφωνα με όσα μεταδίδει η αμερικανική εφημερίδα επικαλούμενη παρευρισκόμενους και πρόσωπα με άμεση γνώση της συνομιλίας, το περιστατικό σημειώθηκε τον Μάρτιο σε ιδιωτικό δείπνο στην ελληνική πρωτεύουσα, στο οποίο συμμετείχαν Έλληνες και Αμερικανοί αξιωματούχοι.
Η συζήτηση στράφηκε στις ευρύτερες περιφερειακές εξελίξεις και συγκεκριμένα στην επαπειλούμενη τότε πτώση της ρουμανικής κυβέρνησης του Ίλιε Μπολοζάν. Εκείνη την περίοδο στο Βουκουρέστι εκφράζονταν σοβαρές επιφυλάξεις για το υψηλό κόστος εισαγωγής του αμερικανικού LNG, ζήτημα που βρισκόταν ψηλά στις προτεραιότητες της Ουάσιγκτον.
Κατά το δημοσίευμα της WSJ, η κ. Γκιλφόιλ, επιχειρώντας να αναδείξει την επιρροή και την ισχύ των ΗΠΑ στην περιοχή, φέρεται να δήλωσε:
«Μπορούμε να κάνουμε ό,τι θέλουμε σε όποια χώρα θέλουμε. Μπορούμε να το κάνουμε και εδώ στην Ελλάδα» - «We can do whatever we want in any country we want. We can do it here too».
Η αποστροφή αυτή προκάλεσε την ακαριαία και έντονη αντίδραση του Έλληνα υπουργού. Ο Σταύρος Παπασταύρου, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, απάντησε σε αυστηρό τόνο πως:
«Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν μπορούν να αντικαταστήσουν την κυβέρνηση της Ελλάδας, η οποία έχει εκλεγεί δημοκρατικά από τους Έλληνες πολίτες».
Η επίσημη τοποθέτηση του Μεγάρου Μαξίμου
Το ζήτημα κυριάρχησε στην τακτική ενημέρωση των πολιτικών συντακτών, με τον κυβερνητικό εκπρόσωπο, Παύλο Μαρινάκη, να καλείται να δώσει σαφείς εξηγήσεις. Ο κ. Μαρινάκης επέλεξε να αποδοκιμάσει κατηγορηματικά το ενδεχόμενο οποιασδήποτε έξωθεν απειλής, αποφεύγοντας παράλληλα να επιβεβαιώσει το περιεχόμενο ανώνυμων διαρροών:
«Δεν σχολιάζω δημοσιεύματα, αλλά μπορώ να σας πω κατηγορηματικά ότι ουδέποτε τέθηκε ζήτημα απειλής της ελληνικής κυβέρνησης. Και για να είμαστε σοβαροί, ούτε κάτι τέτοιο θα γινόταν ποτέ ανεκτό», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Κυβερνητικά στελέχη υπογράμμιζαν παράλληλα ότι οι σχέσεις Ελλάδας και ΗΠΑ βρίσκονται στο υψηλότερο στρατηγικό επίπεδο όλων των εποχών, διαψεύδοντας ότι η Αθήνα εμπλέκεται ή υποκύπτει σε παρασκηνιακές επιχειρηματικές πιέσεις.
Από την πλευρά της Αμερικανίδας διπλωμάτη, ο νομικός της εκπρόσωπος έσπευσε να αμφισβητήσει ρητά την ακρίβεια της περιγραφής του γεγονότος. Σε σχετικές δηλώσεις του υποστήριξε ότι το ρεπορτάζ διαστρεβλώνει το πραγματικό πλαίσιο της συζήτησης, αρνούμενος ωστόσο να υπεισέλθει σε επιμέρους λεπτομέρειες των ιδιωτικών επαφών.
Την ίδια ώρα, η ηγεσία του αμερικανικού Υπουργείου Εξωτερικών παρείχε άμεση πολιτική κάλυψη στην κ. Γκιλφόιλ. Ο Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο (Marco Rubio), δήλωσε επίσημα ότι η πρέσβειρα αποτελεί «μια εξαιρετικά αποτελεσματική συνήγορο της ατζέντας του Προέδρου», επιβεβαιώνοντας την εμπιστοσύνη της αμερικανικής διοίκησης στις πρωτοβουλίες που αναλαμβάνει στην περιοχή.
Η δημοσιοποίηση του φερόμενου περιστατικού πυροδότησε έντονες αντιδράσεις από το σύνολο της ελληνικής αντιπολίτευσης, η οποία ζητά άμεση ενημέρωση της Βουλής και ξεκάθαρες τοποθετήσεις:
-
ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ: Έκανε λόγο για πρωτοφανές περιστατικό που ξεπερνά τα όρια του διπλωματικού παραπτώματος και συνιστά ευθεία προσβολή του δημοκρατικού πολιτεύματος και της εθνικής κυριαρχίας. Κάλεσε τον Πρωθυπουργό να απαντήσει ευθέως αν ο υπουργός του δέχθηκε απειλές, καταγγέλλοντας το δόγμα του «δεδομένου συμμάχου» που ακολουθεί η κυβέρνηση.
-
ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής: Τόνισε την ανάγκη πλήρους διαφάνειας σχετικά με τις συμφωνίες ενέργειας, τον Κάθετο Διάδρομο και τις πιέσεις που ασκούνται από υπερεθνικά επιχειρηματικά συμφέροντα, ζητώντας να προσέλθει ο αρμόδιος υπουργός στο κοινοβούλιο για να παραθέσει τα πραγματικά περιστατικά.
-
ΚΚΕ: Υπογράμμισε ότι οι αποκαλύψεις επιβεβαιώνουν τους αδυσώπητους ενδοϊμπεριαλιστικούς ανταγωνισμούς στην ενέργεια και τις άμεσες παρεμβάσεις ισχυρών δυνάμεων στα εσωτερικά κυρίαρχων κρατών με στόχο την εξυπηρέτηση μονοπωλιακών ομίλων LNG.
Το συγκεκριμένο επεισόδιο δεν εκτυλίσσεται σε κενό αέρος. Η Νοτιοανατολική Ευρώπη αποτελεί πεδίο έντονου ενεργειακού ανταγωνισμού, με την Ουάσιγκτον να πιέζει για την πλήρη απεξάρτηση της περιοχής από τους ρωσικούς υδρογονάνθρακες μέσω του Κάθετου Διαδρόμου και των σταθμών LNG στην Ελλάδα.
Η δυναμική παρουσία της Κίμπερλι Γκιλφόιλ στην προώθηση αμερικανικών επιχειρηματικών συμβάσεων έχει σχολιαστεί επανειλημμένα στον διεθνή Τύπο. Ωστόσο, η διαρροή μιας τόσο φορτισμένης συνομιλίας αναδεικνύει τις λεπτές ισορροπίες ανάμεσα στη διπλωματική υποστήριξη οικονομικών συμφερόντων και στον σεβασμό των δημοκρατικών θεσμών μιας συμμάχου χώρας, καθιστώντας το ζήτημα κεντρικό πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης για το αμέσως επόμενο διάστημα.
