Η αυλή της ιστορικής Ιεράς Μονής Ευαγγελιστρίας στη Σκιάθο αποτέλεσε το φυσικό και υποβλητικό σκηνικό για μια μοναδική παράσταση που ένωσε τη λογοτεχνική κληρονομιά του «κοσμοκαλόγερου» με τη σύγχρονη παραστατική τέχνη.
Newsroom
Η επιλογή του χώρου δεν υπήρξε διόλου τυχαία. Τα μονοπάτια, τα πεύκα, τα αγιολίθια και οι απόκρημνες ρεματιές του νησιού που περιγράφονται με ανατριχιαστική ακρίβεια στις σελίδες του μυθιστορήματος (1903) περιέβαλαν τη σκηνή, μετατρέποντας το φυσικό τοπίο σε οργανικό μέρος της δραματουργίας. Για το κοινό της Σκιάθου αλλά και για τους επισκέπτες που ταξίδεψαν ειδικά για την περίσταση, η παράσταση αυτή δεν ήταν απλώς ένα καλλιτεχνικό γεγονός, αλλά μια επιστροφή στις ρίζες, ένας ζωντανός διάλογος με τη συλλογική μνήμη.
Πρόκειται για μια σπουδαία συμπαραγωγή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής και του Εθνικού Θεάτρου, που προσέγγισε το έργο υπό τη μορφή μελοδράματος. Υπό τη μουσική διεύθυνση και σύνθεση του διακεκριμένου αρχιμουσικού Μάρκελλου Χρυσικόπουλου, το μουσικό σύνολο ύφανε ένα πυκνό ηχοτοπίο που κινούνταν ανάμεσα στον αρχαϊκό θρήνο, τη βυζαντινή παράδοση και τον σύγχρονο μινιμαλισμό.
Η μουσική δεν λειτούργησε ως απλή συνοδεία, αλλά ως η εσωτερική φωνή και η ψυχική καταιγίδα της κεντρικής ηρωίδας, της Φραγκογιαννούς. Οι ήχοι των παραδοσιακών και κλασικών οργάνων έμοιαζαν να αναδύονται από τα έγκατα της γης και το θρόισμα των δέντρων, παρασύροντας τους θεατές σε μια βαθιά εσωτερική διαδρομή.
Στο επίκεντρο αυτής της μυσταγωγίας βρέθηκε η Καρυοφυλλιά Καραμπέτη, μια από τις σπουδαιότερες ηθοποιούς της γενιάς της, η οποία έχει ενσαρκώσει τη Φραγκογιαννού και στον κινηματογράφο. Στη σκηνή της Μονής Ευαγγελιστρίας, η ερμηνεία της υπήρξε πραγματικά συγκλονιστική.
Με φωνή που μεταμορφωνόταν με τρομερή ευελιξία –από τον ψίθυρο της απόγνωσης στον παραληρηματικό μονόλογο και από τον σπαραγμό στη βαθιά τραγικότητα– η ηθοποιός μετέφερε όλο το κοινωνικό και υπαρξιακό βάρος της ηρωίδας. Το βλέμμα, η στάση του σώματος και η ένταση του προσώπου της αποτύπωσαν με ανατριχιαστική ακρίβεια την ψυχοσύνθεση μιας γυναίκας που κινείται ανάμεσα στη θεία και την ανθρώπινη δικαιοσύνη, θύτης και θύμα ταυτόχρονα μιας αμείλικτης πατριαρχικής και φτωχής κοινωνίας.
Όπως τονίστηκε από τους συντελεστές και τους εκπροσώπους της τοπικής κοινότητας, κάθε φορά που έργα του Παπαδιαμάντη παρουσιάζονται στα πάτρια εδάφη, αποκτούν μια άλλη διάσταση. Δεν πρόκειται απλώς για αναβίωση του κειμένου, αλλά για μια υπενθύμιση της ηθικής ευθύνης να προστατευθούν οι τόποι, τα τοπία και η πολιτιστική παρακαταθήκη που ο μεγάλος Σκιαθίτης συγγραφέας αποτύπωσε με τόσο σεβασμό και αγάπη.
Μετά την ιστορική πρεμιέρα στη Σκιάθο, η παραγωγή ετοιμάζεται να ταξιδέψει σε μεγάλα θέατρα της Ελλάδας, ξεκινώντας από τη Θεσσαλονίκη στο πλαίσιο των Δημητρίων και συνεχίζοντας στην Αθήνα στο Εθνικό Θέατρο. Ωστόσο, η βραδιά στην αυλή της Μονής Ευαγγελιστρίας θα μείνει χαραγμένη στη μνήμη όσων την παρακολούθησαν ως μια μοναδική στιγμή όπου ο μύθος, η τέχνη και ο τόπος έγιναν ένα, χαρίζοντας στον Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη τον πιο ουσιαστικό φόρο τιμής.
