
Η αίθουσα του Συμβουλίου Ασφαλείας στην έδρα του ΟΗΕ στο Μανχάταν, όπου ο Κυριάκος Μητσοτάκης προήδρευσε την Πέμπτη 29 Οκτωβρίου. Φωτογραφία αρχείου. Φωτογραφία MusikAnimal / Wikimedia Commons
«Η στοχοποίηση της πολιτικής εμπορικής ναυτιλίας είναι εντελώς απαράδεκτη». Με αυτά τα λόγια ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης καταδίκασε, από την έδρα του προέδρου του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, τη βύθιση του ελληνικής διαχείρισης πλοίου Contship Jet στη Μαύρη Θάλασσα, μία μέρα μετά την επίθεση με θαλάσσια drones. Την Πέμπτη 29 Οκτωβρίου ζήτησε «παγκόσμια ναυτική εκεχειρία» για να ταξιδεύουν τα εμπορικά πλοία με ασφάλεια ακόμη και σε καιρό πολέμου. Χαρακτήρισε επίσης παράνομο το τουρκολιβυκό μνημόνιο, προκαλώντας απάντηση από τον Τούρκο πρέσβη.
Ευαγγελίνα Πλάκας
Ο κ. Μητσοτάκης προήδρευσε στην ανοιχτή συζήτηση υψηλού επιπέδου για τις αναδυόμενες τεχνολογίες και τη θαλάσσια ασφάλεια, το θέμα που η Ελλάδα διάλεξε για την κορυφαία στιγμή της προεδρίας της στο Συμβούλιο τον Οκτώβριο. «Μόλις χθες, άλλο ένα εμπορικό φορτηγό πλοίο, ιδιοκτησίας ελληνικής εταιρείας, δέχθηκε επίθεση και βυθίστηκε στη Μαύρη Θάλασσα. Καταδικάζουμε έντονα αυτή την επίθεση», είπε, σύμφωνα με το κείμενο της ομιλίας που δημοσίευσε το υπουργείο Εξωτερικών. Όπως εξήγησε, οι απειλές στην ελευθερία της ναυσιπλοΐας ανεβάζουν το κόστος των μεταφορών και της ασφάλισης, τροφοδοτούν τον πληθωρισμό, «και στο τέλος την πληρώνουν οι πολίτες μας».
Το Contship Jet, με σημαία Λιβερίας, ταξίδευε από τη Χάιφα του Ισραήλ προς την Κωστάντζα της Ρουμανίας με 421 εμπορευματοκιβώτια. Σύμφωνα με το υπουργείο Μεταφορών της Βουλγαρίας, το σήμα ότι χτυπήθηκε από θαλάσσια drones ανατολικά του ακρωτηρίου Καλιάκρα δόθηκε στις 12:01 το μεσημέρι της Τετάρτης 28 Οκτωβρίου. Η διαχειρίστρια εταιρεία Contships Management, με έδρα την Αθήνα, ανακοίνωσε ότι τρία drones άγνωστης προέλευσης χτύπησαν το πλοίο, το οποίο πήρε κλίση 20 έως 30 μοιρών. Και τα 18 μέλη του πληρώματος, 14 Φιλιππινέζοι και τέσσερις Ουκρανοί, εγκατέλειψαν το πλοίο και μεταφέρθηκαν σώα στη Βάρνα με πλοία του βουλγαρικού Πολεμικού Ναυτικού και της Συνοριακής Αστυνομίας.
Το πλοίο βυθίστηκε γύρω στα μεσάνυχτα, ανέφερε το βουλγαρικό πρακτορείο BTA. Ήταν, κατά το Associated Press, η πέμπτη επίθεση με drones μέσα στην αποκλειστική οικονομική ζώνη της Βουλγαρίας αυτόν τον μήνα. Ο πρωθυπουργός της Βουλγαρίας Ρούμεν Ράντεφ είπε ότι ένα γαλλικό αεροσκάφος ναυτικής επιτήρησης εντόπισε τα drones τουλάχιστον μισή ώρα πριν από την επίθεση, κάτι που έδωσε στο πλήρωμα χρόνο να απομακρυνθεί. Ποιος έκανε την επίθεση δεν έχει διευκρινιστεί επίσημα. Οι βουλγαρικές αρχές εκτιμούν ότι δεν αναμένονται σοβαρές επιπτώσεις στο θαλάσσιο περιβάλλον.
Σε συνέντευξή του στο Reuters μετά τη συνεδρίαση, ο πρωθυπουργός επανήλθε στη Μαύρη Θάλασσα. «Χρειαζόμαστε κάποιου είδους διεθνή εκεχειρία όσον αφορά την ελευθερία της ναυσιπλοΐας», είπε, προσθέτοντας ότι οι Έλληνες εφοπλιστές θα ήταν οι πρώτοι που θα ξανάρχιζαν δρομολόγια στη Μαύρη Θάλασσα, και από την Ουκρανία, αν εξασφαλιστεί ασφαλής διέλευση. Μίλησε για τα σιτηρά της Ουκρανίας, που μετά από μια πολύ καλή σοδειά «κάθονται στα σιλό και κινδυνεύουν να σαπίσουν», και είπε ότι το κόστος ναύλωσης και ασφάλισης έχει «πάρει την ανηφόρα».
Το δεύτερο μεγάλο θέμα της ομιλίας ήταν η Ανατολική Μεσόγειος. «Το λεγόμενο Μνημόνιο Τουρκίας-Λιβύης για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών είναι κατάφωρη παραβίαση των θεμελιωδών αρχών του διεθνούς δικαίου της θάλασσας. Είναι παράνομο. Είναι αυθαίρετο. Και αψηφά την ίδια τη γεωγραφία», είπε ο κ. Μητσοτάκης. Η Ελλάδα και η Λιβύη, εξήγησε, έχουν απέναντι ακτές και δικαίωμα να οριοθετήσουν τις ζώνες τους με συμφωνία, ενώ η Τουρκία και η Λιβύη δεν έχουν ούτε απέναντι ούτε γειτονικές ακτές. Έδειξε στα μέλη του Συμβουλίου έναν χάρτη και θύμισε ότι η Κρήτη, «η πατρογονική μου γη», έχει πάνω από 620.000 κατοίκους και η Ρόδος άλλους 125.000. «Δεν είναι ακατοίκητοι βράχοι στη μέση της θάλασσας», είπε.
Για να γίνει πιο κατανοητός, ζήτησε από τους συνομιλητές του να φανταστούν την Ελλάδα και την Τυνησία να οριοθετούν θαλάσσιες ζώνες σαν να μην υπήρχαν η Σικελία και η Μάλτα. Πρόσθεσε ότι η πρόσφατη επικύρωση του μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης δεν μπορεί να το κάνει νόμιμο και ότι την παρανομία του έχουν αναγνωρίσει και τα 27 κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. «Δεν μπορούμε να αφήσουμε τις θάλασσές μας να γίνουν ζούγκλα», είπε, και θύμισε τη συμφωνία Ελλάδας-Αιγύπτου του 2020 ως παράδειγμα οριοθέτησης σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο. Σύμφωνα με το Reuters, το μνημόνιο έχουν καταδικάσει, εκτός από την Αθήνα και τη Λευκωσία, και η Αίγυπτος, το Μπαχρέιν και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Η απάντηση της Άγκυρας ήρθε στην ίδια αίθουσα. Ο μόνιμος αντιπρόσωπος της Τουρκίας στον ΟΗΕ Αχμέτ Γιλντίζ είπε, σύμφωνα με το ΑΠΕ-ΜΠΕ, ότι το Συμβούλιο «δεν είναι δικαστήριο οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών» και ότι «ένας χάρτης μπορεί να απεικονίσει μια διεκδίκηση, αλλά δεν μπορεί να την κρίνει». Υποστήριξε ότι το μνημόνιο ισχύει από το 2019 και δεν θίγει τα δικαιώματα τρίτων κρατών, και ότι η Τουρκία δεν αμφισβητεί την ύπαρξη, τον πληθυσμό ή την κυριαρχία των ελληνικών νησιών, αλλά το πόση επήρεια πρέπει να τους δοθεί. Η μόνιμη αντιπρόσωπος της Ελλάδας Αγλαΐα Μπαλτά απάντησε ότι το μνημόνιο είναι «άκυρο» και «δεν παράγει έννομα αποτελέσματα». «Η γεωγραφία δεν αλλάζει. Αυτό δεν είναι σύνθημα», είπε, προσθέτοντας ότι η Ελλάδα επιδιώκει σταθερά σχέσεις καλής γειτονίας και παραμένει προσηλωμένη στον διάλογο.
Ο πρωθυπουργός διαβεβαίωσε στο Reuters ότι οι έρευνες για φυσικό αέριο νότια της Κρήτης, όπου έχει πάρει άδεια κοινοπραξία με επικεφαλής τη Chevron, δεν κινδυνεύουν να αμφισβητηθούν. Κάλεσε τη Λιβύη να διαπραγματευτεί απευθείας με την Αθήνα και ζήτησε από την Ευρωπαϊκή Ένωση να ενισχύσει την επιχείρηση «Ασπίδες» στην Ερυθρά Θάλασσα, όπου η Ελλάδα έχει ηγετικό ρόλο. «Η Ευρώπη δεν μπορεί να θέλει να είναι παγκόσμια οικονομική δύναμη και να μένει θεατής όταν διακυβεύεται η ασφάλεια των εμπορικών της δρόμων», είπε στη συνεδρίαση, και ανακοίνωσε ότι η θαλάσσια ασφάλεια θα είναι ψηλά στην ατζέντα της ελληνικής προεδρίας της ΕΕ, το δεύτερο εξάμηνο του 2027.
Στη συζήτηση μίλησαν, μεταξύ άλλων, ο δημοσιογράφος Fareed Zakaria και ο διοικητής της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας Μιχάλης Μπλέτσας. Ο κ. Μπλέτσας ανέφερε ότι το 87% των ναυτιλιακών οργανισμών είχε σοβαρό περιστατικό κυβερνοασφάλειας τους τελευταίους δώδεκα μήνες. Ο επικεφαλής της αντιπροσωπείας της ΕΕ στον ΟΗΕ Σταύρος Λαμπρινίδης είπε ότι η χρήση των παγκόσμιων «γραμμών ζωής» ως μοχλού πίεσης είναι απαράδεκτη.
Για την ομογένεια, η εικόνα του Έλληνα πρωθυπουργού στην έδρα του προέδρου, στο Μανχάταν, έκλεισε έναν μήνα ελληνικής προεδρίας στο Συμβούλιο Ασφαλείας. «Η θάλασσα μπορεί να μας ενώνει, αλλά μπορεί και να μας χωρίζει», είπε κλείνοντας ο κ. Μητσοτάκης, θυμίζοντας ότι η Ελλάδα έχει τον μεγαλύτερο εμπορικό στόλο του κόσμου. Την Παρασκευή 30 Οκτωβρίου, στις 12:30 ώρα Νέας Υόρκης, θα συμμετάσχει με τηλεδιάσκεψη σε συζήτηση του IISS Manama Dialogue στο Μπαχρέιν.
Διαβάστε ακόμη
Ο Μητσοτάκης έρχεται στη Νέα Υόρκη και προεδρεύει την Πέμπτη στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ
Ο Νίκος Τσάκος σε τροχιά θριάμβου με ρεκόρ για την TEN και μέρισμα ενός δολαρίου

























