Credit: The Wall Street Journal / ΑρχείοMENELAOS MYRILLAS/SOOC - Ο Ελληνοαμερικανός λομπίστας Χρήστος Μαραφάτσος δίπλα στην πρέσβη των ΗΠΑ, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ 2025, κατά τη διάρκεια επίσημης εκδήλωσης και διπλωματικών επαφών.
Στους διαδρόμους των ευρωπαϊκών υπουργείων και στα προεδρικά μέγαρα των Βαλκανίων, τα διπλωματικά πρωτόκολλα ακολουθούν συνήθως αυστηρούς κανόνες διαφάνειας και σαφώς οριοθετημένους ρόλους. Ωστόσο, οι πρόσφατες περιοδείες της πρέσβειρας των Ηνωμένων Πολιτειών στην Ελλάδα, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ (Kimberly Guilfoyle), συνοδεύτηκαν από μια παρουσία που προκάλεσε έντονο ψίθυρο και σοβαρά ερωτήματα στους διπλωματικούς κύκλους: δίπλα της σε κατ' ιδίαν επαφές με αρχηγούς κρατών και υπουργούς καθόταν σταθερά ένας 39χρονος Ελληνοαμερικανός επιχειρηματίας, ο Χρήστος Μαραφάτσος (Christos Marafatsos).
Επιμέλεια από την συντακτική ομάδα του Ηellenic Daily News
Πολλοί ξένοι αξιωματούχοι υπέθεσαν ότι επρόκειτο για μέλος της επίσημης διπλωματικής αποστολής ή για τον προσωπάρχη της Αμερικανίδας πρέσβειρας. Η πραγματικότητα, ωστόσο, αποδείχθηκε πολύ πιο σύνθετη: ο Μαραφάτσος δεν είναι διπλωμάτης καριέρας ούτε δημόσιος λειτουργός του State Department, αλλά εγγεγραμμένος λομπίστας ιδιωτικών ενεργειακών συμφερόντων.
Ο Χρήστος Μαραφάτσος μεγάλωσε στο Μέριλαντ και δραστηριοποιήθηκε αρχικά στον τομέα των τροφίμων, του real estate, αλλά και σε τουριστικά εγχειρήματα. Η ουσιαστική άνοδός του ξεκίνησε από τον πολιτικό μηχανισμό του Ντόναλντ Τραμπ. Ως επικεφαλής της πρωτοβουλίας «Greek Voices for Trump», κατάφερε να αποκτήσει άμεση πρόσβαση στον στενό κύκλο της οικογένειας Τραμπ, αναπτύσσοντας παράλληλα στενή σχέση με την ίδια την Γκίλφοϊλ.
Όταν η Γκίλφοϊλ ορίστηκε πρέσβειρα στην Αθήνα, ο Μαραφάτσος είχε ήδη ρόλο κλειδί: συμμετείχε ενεργά στην προετοιμασία της για τις ακροάσεις επικύρωσης στη Γερουσία και βρέθηκε στο πλευρό της στην επίσημη ορκωμοσία της. Η μετάβασή του, όμως, από τον ρόλο του πολιτικού συμβούλου σε αυτόν του σκιώδους διαπραγματευτή μεγάλων επιχειρηματικών συμβολαίων σηματοδότησε μια νέα φάση.
Η αμερικανική διπλωματία στην περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης έχει ως κεντρική προτεραιότητα την απεξάρτηση της Ευρώπης από το ρωσικό φυσικό αέριο, προωθώντας τις εξαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) από τις ΗΠΑ. Στο επίκεντρο βρίσκεται το εγχείρημα του «Κάθετου Διαδρόμου» (Vertical Gas Corridor), ενός δικτύου αγωγών και υποδομών που ξεκινά από την Ελλάδα και κατευθύνεται βόρεια, μέσω Βουλγαρίας, Ρουμανίας και Μολδαβίας, φτάνοντας μέχρι την Ουκρανία.
Σε αυτή τη γεωπολιτική σκακιέρα, η Γκίλφοϊλ ανέλαβε επιθετική εκστρατεία προώθησης αμερικανικών και συμμαχικών ενεργειακών επενδύσεων. Μαζί της, ωστόσο, ταξίδευε σταθερά ο Μαραφάτσος, ο οποίος είχε δηλωθεί επίσημα στις ΗΠΑ ως λομπίστας του ελληνικού κατασκευαστικού και ενεργειακού ομίλου Aktor Group. Σύμφωνα με δημόσια αρχεία lobbying, η εταιρεία είχε καταβάλει στον Μαραφάτσο αμοιβές ύψους 160.000 δολαρίων για να διευκολύνει επαφές με τον Λευκό Οίκο, το State Department και το Υπουργείο Ενέργειας των ΗΠΑ.
Τα ερωτήματα κορυφώθηκαν κατά τις επισκέψεις της αποστολής στη Σόφια και τα Τίρανα. Στη Βουλγαρία, η Γκίλφοϊλ φέρεται να ταξίδεψε με ιδιωτικό αεροσκάφος του επικεφαλής του ομίλου Aktor, ενώ στις επίσημες συναντήσεις —μεταξύ άλλων και με τον Πρόεδρο της Βουλγαρίας— παρευρέθηκε τόσο η ίδια όσο και ο Μαραφάτσος.
Σύμφωνα με μαρτυρίες συμμετεχόντων, σε αυτές τις επαφές η Αμερικανίδα πρέσβειρα παρότρυνε ανοιχτά τις τοπικές κυβερνήσεις να συνεργαστούν με τον συγκεκριμένο όμιλο. Την ίδια στιγμή, ο Μαραφάτσος καθόταν στις αίθουσες των συνομιλιών χωρίς να αποκαλύπτει στους ξένους αξιωματούχους ότι εκπροσωπούσε αμειβόμενος την εταιρεία. Αντίστοιχη κινητικότητα παρατηρήθηκε και στην Αλβανία, όπου ο όμιλος εξασφάλισε μακροχρόνια συμφωνία προμήθειας φυσικού αερίου, εκτιμώμενης αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Η αποκάλυψη της διπλής ιδιότητας του Μαραφάτσου προκάλεσε έντονες αντιδράσεις σε κύκλους πρώην διπλωματών των ΗΠΑ, οι οποίοι επισήμαναν ότι η παρουσία ιδιωτών λομπιστών σε κρατικές διπλωματικές διαβουλεύσεις χωρίς σαφή διαχωρισμό θολώνει τα όρια μεταξύ εθνικού συμφέροντος και ιδιωτικής κερδοφορίας.
Από την πλευρά της πρέσβειρας, ο νομικός της εκπρόσωπος απέρριψε κατηγορηματικά οποιαδήποτε υπόνοια αθέμιτης προνομιακής μεταχείρισης, υποστηρίζοντας ότι:
• Η πρέσβειρα συνεργάζεται ισότιμα με πληθώρα εταιρειών του ενεργειακού τομέα.
• Όλες οι επίσημες συναντήσεις οργανώνονται αποκλειστικά μέσω των θεσμικών διπλωματικών διαύλων της πρεσβείας.
• Οι ενέργειές της εντάσσονται πλήρως στην επίσημη κατευθυντήρια γραμμή της αμερικανικής κυβέρνησης για την ενίσχυση του αμερικανικού LNG και την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης.
Ο ίδιος ο Χρήστος Μαραφάτσος δήλωσε υπερήφανος για την προώθηση εμπορικών πρωτοβουλιών που, όπως τόνισε, εξυπηρετούν τα στρατηγικά συμφέροντα των ΗΠΑ και ανοίγουν νέες οικονομικές ευκαιρίες στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Παράλληλα, εκπρόσωποι του ομίλου Aktor υπογράμμισαν ότι η εμπλοκή της εταιρείας στον Κάθετο Διάδρομο είχε ξεκινήσει ανεξάρτητα, πριν από οποιαδήποτε επαφή με τη νέα ηγεσία της πρεσβείας.
Η υπόθεση αναδεικνύει την ολοένα και πιο επιθετική σύμπλευση οικονομικής ισχύος και γεωπολιτικής τακτικής. Όταν η κρατική επιρροή χρησιμοποιείται ως μοχλός για την προώθηση στρατηγικών υποδομών, η διαφάνεια γύρω από το ποιος κάθεται στο τραπέζι των συνομιλιών καθίσταται κρίσιμη — τόσο για τη διατήρηση της αξιοπιστίας των διεθνών συμμαχιών όσο και για την εμπιστοσύνη των ίδιων των εταίρων στην περιοχή.
Πηγή & Αναφορές
• Κύρια πηγή έρευνας: The Wall Street Journal (Rebecca Ballhaus, «The Mystery Man Shadowing Kimberly Guilfoyle as She Pushes Deals Across Europe»).
• Συμπληρωματικές αναφορές: Times of India / RadarOnline (ανάλυση δημόσιων αρχείων lobbying FARA/LDA, διπλωματικό ρεπορτάζ Βαλκανίων).
